تربیت متعالی

تربیت متعالی

الگوی برنامه درسی تربیت جنسی دانش‌آموزان پسردوره اول متوسطه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه علوم تربیتی و برنامه‌ریزی درسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
2 گروه الهیات، پردیس شهید باهنر، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
3 گروه مشاوره خانواده، دانشگاه اردکان، یزد، ایران
چکیده
تربیت جنسی دانشآموزان از مسائل مهمی است که آینده افراد و جامعه، تحت تاثیر آن قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی برنامه درسی تربیت جنسی برای دانشآموزان پسر دوره اول متوسطه انجام شد. رویکرد پژوهش از نوع کیفی می باشد. ابزار جمعآوری اطلاعات در این تحقیق، فیشبرداری است که برای دستیابی به مبانی نظری پژوهش از منابع کتابخانهای چاپی و دیجیتال مرتبط با موضوع پژوهش استفاده شد. برای نمونهگیری از روش نمونه‌گیری هدفمند متجانس استفاده شد و تعداد 46 مقاله مرتبط با تربیت جنسی انتخاب و مورد بررسی قرار گرفت. روش تجزیه و تحلیل اطلاعات، روش کدگذاری موضوعی و استفاده از روش آتراید استرلینگ بود. برای تعیین اعتبار یافته از روش سه سوسازی استفاده گردید و برای افزایش پایایی، تحلیل متوالی دادهها به دور از سوگیری و اعمال نظر خاصی انجام شد. طبق نتایج پژوهش حاضر 27 طبقه مولفه در راستای 4 عنصر برنامه درسی به دست آمد. در طراحی برنامه درسی از الگوی تایلر استفاده گردید که شامل چهار عنصر هدف شامل تأمین سلامت روانی و جسمی دانشآموزان، رعایت عفاف و حجاب مناسب، پیشگیری از انحراف جنسی، شناخت مسائل جنسی مرتبط با فرهنگ جامعه، حفظ افراد از آلودگی و فسادهای جنسی، آمادگی برای برعهده گرفتن مسئولیت جنسی، محتوا شامل 13 زیرمولفه (آشنایی با بیماری‌های جنسی، جلوگیری از سوء استفادههای جنسی، انواع رسانههای موثر در تربیت جنسی، هویت جنسی، بهداشت جنسی، وظایف جنسی در خانواده، جنس مخالف و ارتباط با آن، شیوه‌های معنوی قرار گرفتن صحیح در مسیر تربیت جنسی، منابع دریافت اطلاعات جنسی، اخلاق جنسی، چگونگی هدایت غریزه جنسی، آسیبهای انحراف جنسی و چگونگی ارائه اطلاعات جنسی)، روشهای یاددهی- یادگیری شامل روش‌های تدریس و روش‌های تربیتی در اسلام و ارزشیابی سه مولفه اصول ارزشیابی، روشهای ارزشیابی و ابزارهای ارزشیابی می‌باشد. سیاستگذاران و برنامهریزان درسی دوره اول متوسطه می‌توانند با استفاده از الگوی مفهومی مستخرج، تدابیر شایسته را جهت اجرای مطلوب وبا کیفیت برنامه درسی تربیت جنسی برای دوره اول متوسطه اتخاذ کنند. مربیان و آموزگاران نیز قادر خواهند بود تا الگوی موجود را براساس تجربیات عملی تدریس تطبیق دهند، تا تدریس اثربخشتری داشته باشند.
کلیدواژه‌ها

ابراهیمی هرستانی، اصغر؛ بهروز، مهرام؛ لیاقتدار، محمدجواد (1394). واکاوی برنامه درسی مغفول برای تربیت جنسی دانش‌آموزان پسر مقطع راهنمایی تحصیلی. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 2(17)، ص۲۶-۴۰.
اسلامیان، زهرا؛ اسلامیان، حسن؛ سعیدی رضوانی، محمود (1394). نگاهی به برنامه درسی تربیت جنسی در نظام تعلیم و تربیت با تاکید بر دو عنصر هدف و محتوا. در: همایش خانواده و تربیت جنسی.
دیانی، شمس‌الدین؛ نمازی زادگان، سعید (1394). نقش مربیان در تربیت جنسی کودکان و نوجوانان. در: همایش خانواده و تربیت جنسی. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد.
رزاقی، رضا (1393). آموزش موضوعات جنسی. تهران: نشر دانژه.
رزاقی، رضا؛ برجعلی، احمد؛ سهرابی، فرامرز؛ دلاور، علی (1392). چالش‌‌های سلامت جنسی نوجوانان جدا شده از خانه، ارزیابی و راهکارها. رفاه اجتماعی، شماره 4، ص71-90.
شفیعی اپورواری، نعیمه؛ یاری دهنوی، مراد (1394). تأملی بر نقش‌آفرینی وارونه متصدیان تربیت جنسی و ترسیم رسالت مطلوب هر یک از آنها از منظر مشاوران و کارشناسان دینی مدرسه. در: همایش خانواده و تربیت جنسی. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد.
طهماسب‌زاده شیخلار، داود؛ عظیم‌پور، احسان؛ ایمان‌زاده، علی (1400). مطالعه فرایند تربیت جنسی نوجوانان ایرانی: نظریه داده‌بنیاد. پژوهش‌های برنامه درسی، 11(22)، ص126-153.
قائمی، علی (1386). تربیت و بازسازی کودک. تهران: انتشارات امیری.
محمدبیگی، رضا؛ فقیهی، علیرضا؛ ناطقی، فائزه؛ جولایی، لیلا (1397). بررسی برنامه درسی تربیت جنسی در دوره ابتدایی مبتنی بر دیدگاه معلمان و ارائه راهکارهای مطلوب از دیدگاه متخصصان. نظریه و عمل در برنامه درسی، 6(12)،
ص141-166.
محمدجانی، صدیقه؛ یارمحمدیان، محمدحسین؛ کجباف، محمدباقر؛ قلتاش، عباس (1395). الگوی برنامه درسی تربیت جنسی برای دوره نوجوانی براساس قرآن و روایت‌های معصومین. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 7(3)، ص۱۹-۴۴.
مزیدی، محمد؛ خدمتیان، محمد (1396). ارائه الگوی جنسی با تکیه بر دیدگاه‌های اندیشمندان مسلمان. تربیت اسلامی، 12(25)، ص161-183.
Bishop, P.A. & Harrison, L.M. (2021). The successful middle school: This we believe. Association for Middle Level Education.
Brissette, I., Wales, K. & O’Connell, M. (2013). Evaluating the wellness school assessment tool for use in public health practice to improve school nutrition and physical education policies in New York. Journal of school health, 83(11), p. 757- 62.
da Silva, D.Q., Oscar Ulloa, G. & Sperling, Ch. (2013). Sex education in the eyes of primary school teachers in Novo Hamburgo, Rio Grande do Sul, Brazil. Reproductive Health Matters, 21(41), p. 114-123.
De Matos, M., Reis, M., Ramiro, L. & Ribeiro, I. (2014). Sexual Education in Schools in Portugal: Evaluation of a Years Period. Creative Education, no. 5, p. 1353-136.
Gibson, S.A., Chappell, A.T. & Maggard, S.R. (2010). A theoretical investigation of public attitudes toward sex education. Sociological Spectrum, 30(2), p. 142–161.
Gibson, S.A., Chappell, A.T. & Maggard, S.R. (2010). A theoretical investigation of public attitudes toward sex education. Sociological Spectrum, 30(2), p. 142–161
Kontula, O. (2008). Nordic Sex Education: A Case of Finland. Journal of Sexologies, 17(1), p. 25.
Meiksin, R., Campbell, R., Crichton, J., Morgan, G.S., Williams, P., Willmott, M., Tilouche, N., Ponsford, R., Barter, C.A. & Sweeting, H. (2020). Implementing a whole-school relationships and sex education intervention to prevent dating and relationship violence: evidence from a pilot trial in English secondary schools. Sex Education, 20(6), p. 658-674.
Peskin, M.F., Shegog, R. & Markham, C.M. (2015). Thiel M,Baumler ER, Addy RC, Gabay EK, Emery ST.2015.Efficacy of It's Your Game-Tech: A computer-based sexual health education program for middle school youth. Journal of Adolescent Health, 56(5), p. 515-21.