تربیت متعالی

تربیت متعالی

تسلیت از منظر قرآن و روایات و آثار تربیتی آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استاد، گروه تفسیر و علوم قرآن، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.
چکیده
هر انسانی در طول زندگی خود هرازچندگاهی از دست ‌دادن عزیزی را تجربه می‌کند، این رویداد خواه به‌صورت طبیعی رخ دهد، یا بر اثر حادثه اتفاق بیافتد، فرد یا افرادی را به‌شدت تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و موجب بروز احساساتی چون اندوه، حس تنهایی و ناامیدی در وی می‌شود. در چنین شرایطی، تسلّی‌ دادن وی به‌وسیله گفتار و رفتار می‌تواند در فرایند التیام‌بخشی و سوگواری فرد داغ‌دیده اثرگذار باشد. در این پژوهش با بررسی تأثیر تسلیت گفتن به فرد داغ‌دیده و آثار تربیتی آن، با روش علمی و نقلی، روش‌های مؤثر در تسلّی‌بخشی فرد مصیبت‌زده مورد بررسی قرار گرفته و به راهکارهایی برای کاهش اندوه وی اشاره شده است. نتایج حاکی از آن است که تسلّی‌ دادن داغ‌دیده با روش‌های گفتاری و رفتاری مورد اشاره قرآن کریم، در کاهش آلام داغ‌دیده مؤثر بوده و توانایی این را دارد تا او را از افسردگی، ناامیدی و نیز رویکرد انحرافی در نگرش و بینش خود و بینش خود در شناخت آغاز و انجامش رهایی بخشد و همواره در روند تربیت و رشد و تکامل وی مفید باشد.
کلیدواژه‌ها

نهج‌البلاغة.
ابن بابویه، محمد بن على (1413ق). من لایحضره الفقیه. تصحیح علی اکبر غفاری. قم: دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، ج1.
ابن حیون، نعمان بن محمد (1385ق). دعائم الإسلام. قم: مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ دوم، ج1.
ابن شعبه حرّانى، حسن بن على (1363). تحف العقول. تصحیح علی اکبر غفاری. قم: دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم.
ابن فارس، احمد (1404ق). معجم مقاییس اللغة. قم: مکتب الاعلام الاسلامی، ج2.
امام رضا(ع) (1406ق). الفقه المنسوب إلى الإمام الرضا(ع). مشهد: مؤسسة آل البیت(ع).
بناری، علی‌همت (1388). نگرشی بر تعامل فقه و تربیت. قم: انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، چاپ دوم.
تمیمى آمدى، عبدالواحد (1410ق). غررالحکم و دررالکلم. مصحح سید مهدی رجائى. قم:‏ دارالکتاب الإسلامی‏، چاپ دوم.
جرجانی، میر سیدشریف (1365). التعریفات. ناصرخسرو.
جوهرى، اسماعیل‌بن حماد (1376). تاج اللغة و صحاح ‌‌العربیة. بیروت: دارالعلم للملایین.
حرّعاملى، محمدبن حسن‏ (1380). الجواهر السنیة فی الأحادیث القدسیة. مترجم زین‌العابدین کاظمى خلخالى. تهران: انتشارات دهقان، چاپ سوم.
حرّ عاملی، محمد بن حسن (1374). تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة. محمدرضا حسینی جلالی (محقق). قم: مؤسسة آل البیت(ع) لإحیاء التراث، ج3.
راغب اصفهانى، حسین بن محمد (1412ق). مفردات الفاظ القرآن. بیروت: دارالقلم.
شهید ثانى، زین‌الدین بن على (بى‌تا). مُسکّن الفؤاد عند فقدالأحبّة والأولاد. قم: نشر بصرتی.
فراهیدى، خلیل بن احمد (1409ق). کتاب العین. قم: هجرت، چاپ دوم، ج8.
فیومى، احمدبن محمد (1414ق). المصباح ‌المنیر فى غریب الشرح الکبیر للرافعى. قم: موسسه دارالهجرة، چاپ دوم، ج1.
قائمی‌مقدم، محمدرضا (1399). روش‌های تربیتی در قرآن. قم: سازمان مطالعه تدوین کتب علوم انسانی، چاپ چهارم.
کلینى، محمد بن یعقوب (1407ق). کافی. مصحح علی‌اکبر غفارى و محمد آخوندى. تهران: اسلامیه، چاپ چهارم، ج3.
مجلسى، محمدباقر (1403ق). بحار الأنوار. تصحیح جمعی از محققان. بیروت: دار احیاء التراث العربی، چاپ دوم، ج79، 21.
مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره احیاء و آکادمی صادقلو. قابل دسترس در: https://sadeghloo.academy
مصباح یزدی، محمدتقی و همکاران (1391). فلسفه تعلیم و تربیت در اسلام. تهران: انتشارات مدرسه، چاپ دوم.
مطهری، مرتضی (1370). تعلیم و تربیت در اسلام. تهران: صدرا، چاپ بیست و هفتم.
مظفر، محمدرضا (1399). المنطق. نجف: مطبعة النعمان، چاپ سوم.
نجفى، محمدحسن (1404ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. بیروت: دارإحیاء التراث العربی، چاپ هفتم، ج4.
نورى، حسین (1408ق). مستدرک الوسائل و مستنبط ‌المسائل. قم: مؤسسة آل‌البیت(ع)، ج2.