تربیت متعالی

تربیت متعالی

تأثیر عامل شخصیتی بر اعتیاد اینترنتی با میانجیگری تمایل به استفاده از اینترنت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران
2 سطح چهار حوزه، قرآن و روانشناسی، جامعة المصطفی العالمیة، قم، ایران
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین عامل شخصیتی، اعتیاد اینترنتی و تمایل به استفاده از اینترنت انجام شده است. روش تحقیق توصیفی(غیرآزمایشی) از نوع پیمایشی بوده و با استفاده از داده‌های به دست آمده، به بررسی روابط احتمالی بین ابعاد پنچ گانه شخصیت به عنوان متغیر مستقل، اعتیاد اینترنتی به عنوان متغیر وابسته و تمایل به استفاده از اینترنت به عنوان متغیر میانجی پرداخته است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشگاه سمنان بوده و روش نمونه‌گیری، تصادفی سهمیه‌ای است. برای ارزیابی عامل شخصیتی (برون‌گرایی، روان رنجوری، گشودگی نسبت به تجربه، سازگاری و وظیفه‌شناسی) از پرسشنامه پنج عاملی ویژگی‌های شخصیتی نئو (60 ماده‌ای)، و به منظور سنجش اعتیاد اینترنتی از پرسشنامه یانگ (1998) و برای تعیین تمایل استفاده از اینترنت از پرسشنامه اسلانبای (2008) استفاده گردید که از روایی و پایایی بالایی برخوردارند. یافته‌های تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که پنج عامل شخصیت برای مناسب بودن سنجش شخصیت تایید شدند. همچنین مولفه‌های تمایل استفاده از اینترنت در تعیین تمایل به اینترنت مورد تایید قرار گرفتند. شاخص‌های اعتیاد اینترنتی نیز در نمونه مورد مطالعه تایید شدند. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که بین ویژگی‌های شخصیتی و اعتیاد اینترنتی و بین اعتیاد اینترنتی و تمایل به استفاده از اینترنت، رابطه معناداری وجود دارد؛ وجود رابطه معنادار بین ویژگی‌های شخصیتی و تمایل به استفاده از اینترنت نیز تایید شد. همچنین طبق مستندات دینی، اعتیاد اینترنتی یک عمل غیراخلاقی تلقی می‌گردد.
 
کلیدواژه‌ها

قرآن کریم.
احمدی‌مقدم، سیروس (1377). بررسی اثرات بازی‌های کامپیوتری بر دانش‌آموزان پسر کلاس سوم راهنمایی شهر اصفهان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه اصفهان.
ارسطو (1381). اخلاق نیکوماخوس. ترجمه ابوالقاسم پورحسینی. تهران: دانشگاه تهران.
امیدوار، یاور؛ صارمی، علی (1381). اعتیاد به اینترنت (توصیف، سبب‌شناسی، پیشگیری، درمان و مقیاس‌های سنجش اختلال اعتیاد به اینترنت). مشهد: انتشارات تهران.
جوادی آملی، عبدالله (1387). مراحل اخلاق در قرآن. قم: انتشارات اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1393). تفسیر تسنیم. قم: انتشارات اسراء، ج37.
جوادی آملی، عبدالله (1394). مفاتیح الحیاه. قم: انتشارات اسراء.
حق‌شناس، رضا (1385). طرح پنج عاملی ویژگی‌های شخصیت. شیراز: انتشارات دانشگاه علوم پزشکی شیراز.
دلاور، علی (1388). مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی. تهران: رشد.
سجادیان، ایلناز؛ نادی، محمدعلی (1385). ارتباط بین افسردگی و انزوای اجتماعی کاربران اینترنت نوجوانان و جوانان با مدت زمان روزانه معمول کاربری اینترنت. تحقیقات رفتاری، دوره 4، شماره 2-1، ص38-33.
سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس؛ حجازی، الهه (1387). روش تحقیق در علوم رفتاری. تهران: نشر سمت.
شولتز، دوان (1386). نظریه‌های شخصیت. ترجمه یوسف کریمی و همکاران. تهران: نشر ارسباران، چاپ ششم.
طباطبایی، محمدحسین (1373). تفسیر المیزان. قم: دفتر انتشارات اسلامی، جامعه مدرسین حوزه علمیه، ج2.
غزالی، محمد (1361). کیمیای سعادت. تهران: انتشارات طلوع و انتشارات زرین.
کلینی، محمدبن یعقوب (1388). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه، ج8.
نادمی، سعید؛ رضوانی، طلیعه (1385). روانشناسی یادگیری و آموزش. تهران: نشر سمت.
هافمن و همکاران (1381). زمینه روانشناسی. ترجمه محمدتقی براهینی. تهران: انتشارات رشد.
Cang, P. & Harre, N. (2000). The Internet: It Effects on Fatety and Behaviour Implications for Adolescents. Department of Psychology, University of Auckland.
Casta & Gree, M. (1985). About Net addiction. In: Hooked on the Net.
Fang, X. & Zhao, F. (2010). Personality and enjoyment of computer game play. Computers in Industry, 61(4), p. 342-349.
Kunimura، M. & Thomas, V. (2000). Summary and review of the NEO-PI-R personality test. Journal of Loyola Mary mounts University, 38(4), p.1-13.
Landers, R.N. & Lounsbury, J.W. (2006). An in vestigation of Big five and narrow personality traits in relation to Internet usage. Computers in Human Behavior, 22(2), p. 283-293. 
DOI: https://doi.org/10.1016/j.chb.2004.06.001
Libert, J. (2005). Are video games really so bad? Time, No.15, p. 50-9.
Orzack, M.H. (1999). Computer addiction: Is it realon virtual? New York: Iohnwiley & Son.
Patrik, F. & Joyce, J. (2008). Internet addiction: Reeognition and interrention. J. psychiat Nurs, 22(9), p. 59-60.
Shatoon, A. (1991). Galan and the humour theoryof temperament. Personality and Individual Differences, No.12, p. 255-63.
Slynbi, J. & Payner, I. (2008). Negative correlates of computer game play in adolescent’s. Br J Psychiatr, p. 295-310.
Young, K.S. (1996). Addictive use of the internet: A case that breaks the stereo type. Psychological Reports, No. 79, p. 899-902.