تربیت متعالی

تربیت متعالی

بررسی آثار فردی و اجتماعی تربیت قرآنیبا توجه به اندیشه‌های مقام معظم رهبری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
نجیبه عباسی رستمی
کارشناسی ارشد، گروه مدیریت؛ طلبه سطح دو، جامعةالزهرا(س)، قم، ایران.
چکیده
قرآن کتاب تربیت و هدایت است. خداوند متعال با مبعوث کردن رسول الله(ص) کامل‌ترین برنامه تربیتی خود را در قالب آیات قرآن کریم بر بشریت اعلام کرد. انسان‌ها با تربیت در پرتو قرآن می‌‌توانند به کمال رسیده و حیات طیبه‌‌ای که در قرآن وعده داده شده را تجربه کنند. موضوع تربیت قرآنی یکی از موضوعات مورد تأکید مقام معظم رهبری نیز می‌باشد که در بیانات و سخنرانی‌های ایشان به چشم می‌خورد. از منظر ایشان نه‌تنها اخلاق و رفتار افراد، بلکه جامعه و محیط زندگی نیز باید قرآنی باشد. پژوهش حاضر با هدف پاسخگویی به این پرسش که تربیت قرآنی براساس اندیشه‌های مقام معظم رهبری چه آثار فردی و اجتماعی دارد، انجام شد. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی است. ازجمله آثار فردی تربیت قرآنی که در بیانات مقام معظم رهبری به چشم می‌خورد، می‌‌توان به تفکر و بیداری عقل، افزایش هدایت و نقصان گمراهی در فرد، تقویت اراده، کمال و سعادت فردی، و نشاط فردی اشاره کرد. بیداری و بصیرت در جامعه، مبارزه با ظلم، استحکام درونی و پیشرفت جامعه، اتحاد، دفاع از مظلومین و حقوق مردم، مبارزه با خائنان و پیروزی بر دشمنان خارجی نیز ازجمله آثار اجتماعی تربیت قرآنی است که مقام معظم رهبری به آن اشاره کرده‌اند. بدین ترتیب، تربیت قرآنی در اندیشه رهبری، یک فرآیند همه‌جانبه است که با ایجاد تحول بنیادین در فرد، بستر لازم برای تحقق یک جامعه اسلامی مقتدر، آگاه و پیشرو را فراهم می‌آورد.
کلیدواژه‌ها
تربیت، تربیت قرآنی، آیت‌الله خامنه‌ای
آریان، حمید؛ جهان‌پناه، محمدعلی (1398). عوامل مؤثر بر ارادۀ انسان و تقویت آن در راستای انجام عمل صالح از نظر قرآن، معرفت، 28(257).
ابراهیمی، علی‌مدد (1384). بررسی اهداف، اصول و روش‌های تربیتی از دیدگاه قرآن. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. مدرسه عالی فقه و معارف اسلامی.
احسانی، محمد (1387). زبان قرآن و تعلیم و تربیت. معرفت، شماره 130.
اکرمی، ایوب (1399). بررسی اشتقاق و کاربردهای تربیت و ربوبیت در قرآن در رهیافت به مفهوم تربیت قرآنی. علوم قرآن و حدیث، 52(104).
امیرزاده، رضا (1401). آموزش تربیت محور قرآن کریم بر پایه اندیشه‌های استاد صفایی حائری. پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی، 2(3)، ص41-57.
بانکی پور فرد، امیرحسین؛ قماشچی، احمد (1384). تعلیم و تربیت از دیدگاه مقام معظم رهبری. تهران: نشر تربیت اسلامی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، چاپ دوم.
بسطامی، بهزاد؛ حسینی، زینب‌السادات (1397). مؤلفه‌های بسترساز جامعه آرمانی و تمدن‌ساز با تأکید بر نقش تربیتی نخبگان از منظر قرآن کریم. آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث، 4(1)، ص71-88.
بهره‌مند، فاطمه؛ شرفى، محمدرضا؛ سجادیه، نرگس (1395). مراحل تربیت قرآنى از منظر علامه طباطبائى در تفسیر المیزان. معرفت، 25(223).
بیک میرزا، عاطفه (1399). روش‌های تحقق اهداف تربیت قرآنی با توجه به ویژگی‌های فضای مجازی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشکده علوم قرآنی، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم.
پورشفیع، فاطمه (1396). بیداری اسلامی در قرآن. بنیاد علوم و معارف اسلامی.
جزایری، سید حمید؛ ناظمی، میثم (1398). تحلیل روش‌های تربیت قرآنی. مطالعات قرآن و علوم، 3(6).
حجازی، سیده زهرا (1393). اوصاف و مصادیق خیانت از منظر قرآن و روایات. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
خادم جهرمی، حامده (1387). قرآن و اتحاد اسلامی، فرهنگ کوثر، شماره 75.
خامنه‌ای، سید علی (01/09/1377). بیانات در مراسم اختتامیه‌ مسابقات قرآن‌. قابل دسترس در: https://khl.ink/f/2919
خامنه‌ای، سید علی (02/03/1394). بیانات در دیدار شرکت‌کنندگان در سى‌ و دومین دوره مسابقات بین‌المللى قرآن کریم. قابل دسترس در:                                                                     https://khl.ink/f/29818
خامنه‌ای، سید علی (03/05/1388). بیانات در دیدار جمعی از قاریان. قابل دسترس در: https://khl.ink/f/7501
خامنه‌ای، سید علی (06/08/1375). بیانات در دانشگاه افسری نیروی زمینی ارتش. قابل دسترس در:
https://khl.ink/f/2816
خامنه‌ای، سید علی (08/04/1393). بیانات در محفل انس با قرآن. قابل دسترس در: https://khl.ink/f/26828
خامنه‌ای، سید علی (10/01/1369). خطبه‌های نماز جمعه تهران. قابل دسترس در: https://khl.ink/f/2286
خامنه‌ای، سید علی (1399). تفسیر سوره برائت. انتشارات انقلاب اسلامی، چاپ نهم.
خامنه‌ای، سید علی (14/07/1389). بیانات مقام معظم رهبری در دیدار نخبگان جوان. قابل دسترس در:
https://khl.ink/f/10233
خامنه‌ای، سید علی (17/08/1374). بیانات در دانشگاه امام حسین(ع). قابل دسترس در: https://khl.ink/f/2773
خامنه‌ای، سید علی (21/01/1396). بیانات در دیدار نوروزی جمعی از مسئولان کشور. قابل دسترس در:
https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=36176
خامنه‌ای، سید علی (23/09/1395). بیانات در مراسم جشن تکلیف دانش‌آموزان. قابل دسترس در:
https://khl.ink/f/35137
خامنه‌ای، سید علی (28/06/1380). بیانات در دیدار جمعی از حافظان و قاریان نونهال و نوجوان کشور. قابل دسترس در:
https://khl.ink/f/3086
خمینی، سید روح‌الله (1391). تهذیب نفس و و سیر و سلوک از دیدگاه امام خمینی. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
خمینی، سید روح‌الله (1389). صحیفه امام. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، ج15-14، 10، چاپ پنجم.
دهقانی، محمدمهدی (1402). اصول و شیوه‌های تربیت در قرآن کریم. بنیاد علمی فرهنگی هاد.
رحمتی، محمد (1396). دیدگاه قرآن درباره ستم‌پذیری و ستم‌ستیزی. روزنامه کیهان، شماره 19827، ص6.
شمخی، مینا (1394). تاثیر تربیت قرآنی بر تبلور کمال انسانی. آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث، 1(2)، ص59-76.
علاءالدین، سید محمدرضا (1387). اهداف تعلیم و تربیت قرآنی در نگاه چهارده معصوم. کوثر، شماره 27، ص110-122.
علوی‌نژاد، سید حیدر (1398). واقع‌گرایی تربیت قرآنی از نگاه سید قطب. پژوهش‌های قرآنی، 16(61)، ص160-138.
فرهادیان، رضا (1390). مبانی تعلیم و تربیت در قرآن و احادیث. قم: موسسه بوستان کتاب، چاپ چهارم.
فضل‌الله، محمدحسین (1378). تربیت قرآنی. بشارت، شماره 12.
قاسمی شهری، سید علی؛ توکلی خانیکی، محمدجواد (1399). بررسی نقش تربیتی نشاط معنوی با توجه به گزاره‌های قرآنی و روایی. آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث، 6(1)، ص143-159.
مهدی‌زاده، حسین (1381). کاوشی در ریشه قرآنی واژه تربیت و پیامد معنایی آن. معرفت، شماره 59.
نظری، احمد (1396). بررسی عوامل بنیادین تربیت در پنج سوره آغازین نزول. مطالعات تفسیری، 8(32)، ص160-145.
نظری، محمدعلی (1400). صورت‌بندی مفهوم پیشرفت براساس آیات و روایات. یافته‌های تفسیری، 1(2)، ص21-50.
یوسف‌پور، لیلا (1397). تربیت قرآنی خانواده در عصر حاضر و چالش‌های پیش‌رو در بین جوانان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم قرآنی مراغه.