تربیت متعالی

تربیت متعالی

بایسته‌های دعوت به نماز در تربیت عبادی کودکان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سطح 4 حوزه علمیه قم، قم، ایران
چکیده
پژوهش حاضر درصدد شناسایی بایسته‌های تربیت عبادی در کودکان است، تا والدین و مربیان بتوانند فرزندان خود را به درستی در این مسیر هدایت کنند. بایسته‌های تربیت عبادی، ظرفیت ایجاد یک چارچوب کلی را دارند که والدین می‌توانند به کمک آنها روش‌هایی را اتخاذ کنند تا به تربیت عبادی نائل شوند. این پژوهش با روش توصیفی و تحلیلی آیات، روایات و با تجارب تربیتی، به کشف بایسته‌های تربیتی برای تشویق و تقویت ساحت عبادی کودکان به نماز پرداخته است. بایسته‌های تحرک با معرفت، نیازسنجی مخاطب در مراحل مختلف زندگی، طلب یاری از خداوند و بایسته‌های کنشی و رفتاری از قبیل نبود تناقض در گفتار با رفتار والدین، فرایندپذیری در دعوت به نماز، اقدام به موقع، آسان‌سازی و آسان‌گیری در عبادت کودکان، تعادل و میانه‌روی، استمرار و صبر متناسب با کودک ازجمله بایسته‌های شناسایی شده در این پژوهش هستند. این بایسته‌ها می‌توانند به والدین کمک کنند تا فرزندان خود را به سمت ایجاد ارتباط عمیق‌تری با دین و به ویژه نماز هدایت نموده و فضای مناسبی برای پرورش روحیه مذهبی و دینی در آنها فراهم آورند. چنین رویکردی نه‌تنها به تحکیم باورهای دینی کودکان یاری می‌کند، بلکه آنها را به افرادی متعهد و مسئول در آینده تبدیل خواهد کرد و به هدف نهایی در تربیت نائل می‌سازد. بایسته‌های تربیت عبادی توانایی شکوفاسازی استعدادهای کودکان را در تربیت عبادی دارند و می‌توانند چارچوب تربیت عبادی در کودکان را تعیین کنند.
کلیدواژه‌ها

قرآن کریم.
نهج‌البلاغه.
آیتی، اصغر (1402). فرودگاه فرشتگان (مهارت پایبندی به نماز در فرزندان). انتشارات مهرستان، چاپ پنجم، ج1.
ابن منظور (1414ق). لسان العرب. بیروت: دارالصادر، ج1، 11.
افروز، غلامعلی (1389). روش‌های پرورش احساس مذهبی نماز در کودکان و نوجوانان. تهران: انجمن اولیاء و مربیان، چاپ سیزدهم.
انوری، حسن (1387). فرهنگ بزرگ سخن. سخن، چاپ پنجم، ج6.
بهشتی، محمد (1397). مبانی تربیت از دیدگاه قرآن. قم: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ دوم.
پاسدار، سمیه؛ شمشیری، شهناز؛ رحیمی، علی (1403). تاثیر خانواده در ایجاد اعتماد به نفس در کودکان. در: قائنات: دومین همایش ملی خانواده سالم، جامعه سالم.
حاجی ده‌آبادی، محمدعلی (1394). درآمدی بر نظام تعلیم و تربیتی اسلام. قم: مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی، چاپ یازدهم.
حرّعاملى، محمدبن حسن علی (1409ق). وسائل الشیعة. قم: آل البیت(ع)، ج16.
حسینی‌زاده، علی (1391). سیره تربیتی پیامبر(ص) و اهل بیت(ع). قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چاپ یازدهم.
دهنوی، حسین (1389). نسیم مهر. قم: خادم الرضا، ج1، چاپ هجدهم.
راغب اصفهانى، حسین بن محمد (1412ق). مفردات ألفاظ القرآن. بیروت: دار القلم.
صدوق، محمدبن علی بن حسین (1413ق). من لا یحضره الفقیه. قم: انتشارات اسلامی، وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ دوم.
طباطبایی، سید محمدحسین (1374). المیزان فی تفسیر القرآن. ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: انتشارات اسلامی، وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ج12، چاپ پنجم.
طبرسی، حسن بن فضل (بی‌تا). مکارم الأخلاق. مترجم: ابراهیم میرباقری. تهران: فراهانی، ج1.
طوسی، محمد بن الحسن (1365). تهذیب الأحکام. محقق: حسن الموسوی خرسان. تهران: دار الکتب الإسلامیه،
ج2.
فکوری، محمد (1403). تربیت جنسی فرزندان در رابطه با فضای مجازی براساس قرآن و سنّت. رساله علمیه سطح4. قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
فکوری، محمد؛ موسوی نسب، سید محمدصادق؛ احمدی، محمد (1402). روش اعطای بینش در تربیت از دیدگاه آیت‌الله مصباح. در: هفتمین همایش بین‌المللی مطالعات دینی، علوم انسانی و اخلاق زیستی در جهان اسلام.
قائمی، علی (1376). اقامۀ نماز در دوران کودکى و نوجوانى. تهران: ستاد اقامه نماز، چاپ ششم.
قرائتی، محسن (1388). تفسیر نور. تهران: مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، ج4.
قمی، عباس (1379). مفاتیح الجنان. قم: فاطمه الزهرا (س)، چاپ ششم.
کلینی، محمد بن یعقوب (1363). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه، چاپ پنجم، ج1-2، 6، 4.
لیثی واسطی، علی بن محمد (1376). عیون الحکم و المواعظ. محقق و مصحح: حسین حسنی بیرجندی. قم: دار الحدیث.
مجلسى، محمدباقر (1403ق). بحار الأنوار. محقق و مصحح: جمعی از محققان. بیروت: دار إحیاء التراث العربی، ج68، 74، 13، 85، 44.
مصباح یزدی، محمدتقی (1397). شرح دعای مکارم اخلاق. قابل دسترس در: https://mesbahyazdi.ir/node/7110
مطهری، مرتضی (1391). داستان و راستان. صدرا، چاپ شصت و هشتم، ج1.
مظلومی، رجبعلی (1366). با تربیت مکتبی آشنا شویم. تهران: امیرکبیر.
مکارم شیرازی، ناصر (1380). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب الاسلامیه، ج13، چاپ چهل و یکم.
موسوی مطلق، عباس (1400). شرح دعای بیست و پنجم صحیفه سجادیه: دعای برای اولاد و اصول تربیتی فرزند. روزنامه عصر ایرانیان، شماره 3503.