تربیت متعالی

تربیت متعالی

کاربست نظریه اِسناد در اخلاق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم تربیتی، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران.
2 کارشناسی ارشد، موسسه اخلاق و تربیت، قم، ایران
چکیده
«نظریه اسناد» یکی از معروف‌ترین و کارآمدترین نظریه‌های مطرح در علم روانشناسی است که در موضوعات مختلفی مثل آموزش، دستاوردهای شغلی، طلاق و... کاربرد بسیاری دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی استنباطی، به بررسی کاربست این نظریه در حوزه اخلاق پرداخته، تا اهمیت این نظریه را در حوزه اخلاق و تربیت نیز نمایان سازد. هدف از این کاربست برجسته ساختن نقطه‌ای موثر (اسنادهای انسان) در حیطه تربیت اخلاقی است، تا مربیان بهتر بتوانند بر نقاط موثر در تربیت اخلاقی افراد متمرکز شوند. اسنادهای انسان در آراسته شدن او به فضائل اخلاقی و دوری کردن از رذائل، و همچنین در حوزه اخلاق عرفانی، نقش برجسته و بسزایی را ایفا می‌کند. همچنان که می‌توان به کمک اسنادهای آدمی، به ارزشیابی او در حوزه اخلاق پرداخت.
کلیدواژه‌ها

قرآن کریم.
نهج‌البلاغة.
ابن منظور، ابوالفضل (1414ق). لسان العرب. بیروت: دارالفکر للطباعه و النشر و التوزیع، ج10.
احمدپور، مهدی (1385). کتابشناخت اخلاق اسلامی. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
انصاری قمی، مهدی (1384). إکمال غرر الحکم. قم: دلیل ما.
بقلی شیرازی، روزبهان (1428ق). تقسیم الخواطر. قاهره: دار الآفاق العربیة.
پسندیده، عباس (1394). الگوی شادکامی در اسلام. قم: انتشارات دارالحدیث.
تهرانی، مجتبی (1391). اخلاق الهی. قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ج1، 10، 6.
جوادی آملی، عبدالله (1385). توحید در قرآن. قم: اسراء.
خلجی، محمدتقی (1383). اسرار خاموشان (شرح صحیفه سجادیه). قم: پرتو خورشید، ج1.
خمینی، سید روح‌الله (1381). تقریرات فلسفه امام خمینی. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج3.
ریو، جان مارشال (1395). انگیزش و هیجان. ترجمه: سیدمحمدی یحیی. تهران: ویرایش.
سالاری‌فر، محمدرضا؛ آذربایجانی، مسعود؛ کاویانی، محمد؛ موسوی اصل، سید مهدی؛ عباسی، اکبر؛ تبیک، محمدتقی (1393). روانشناسی اجتماعی (با نگرش به منابع اسلامی). قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
عباس‌نژاد، محسن (1384). قرآن، روانشناسی و علوم تربیتی. مشهد: بنیاد پژوهش‌های قرآنی حوزه و دانشگاه.
عبدلی، هادی؛ احمدی، محمدرضا (1395). انواع سبک‌های اسنادی و نقش آن در رفتار از نگاه قرآن کریم. در: کنگره بین‌المللی علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
عبدلی، هادی؛ احمدی، محمدرضا (1396). خطاهای اسنادی و نقش آن در رفتار انسان از منظر قرآن کریم. پژوهشنامه سبک زندگی، 3(4).
فضلی، علی (1389). علم سلوک. قم: نشر معارف.
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1417ق). المحجه البیضاء. قم: موسسه النشر الاسلامی، ج6.
کلینى، محمد بن یعقوب (1407ق). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه، ج2.
کریمی، یوسف (1399). روانشناسی اجتماعی (نظریهها، مفاهیم و کاربردها). تهران: ارسباران.
مجلسی، محمدباقر (1403ق). بحار الأنوار. بیروت: دار إحیاء التراث العرب، ج68، 12.
منصورزاده، زهرا (1399). بررسی رابطه‌ بین سبک‌های اسنادی با رضایت زناشویی در بین دانشجویان متأهل دانشگاه شهید چمران و دانشگاه جندی شاپور اهواز. رویکردی نو در علوم تربیتی، شماره 4، ص55-62.
نراقی، احمد (1387). معراج السعاده. قم: هجرت.
نراقی، مهدی بن ابی ذر (بی‌تا). جامع السعادات. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ج2-1.
نوری، حسین بن محمدتقی (1408ق). مستدرک الوسائل. قم: موسسه آل البیت، ج7.
واسطی زبیدی، سید مرتضی (1414ق). تاج العروس من جواهر القاموس. بیروت: دارالفکر، ج19.
Heider, F. (1964). The psychology of interpersonal relations. NewYork: John Wiley & So.