تربیت متعالی

تربیت متعالی

تاثیر نمایش ناهنجاری‌‌ها در تغییر الگوهای رفتاری با تکیه بر نظریه یادگیری مشاهده‌‌ای بندورا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه معارف، دانشگاه فرهنگیان، شیراز، ایران.
2 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، پردیس بین‌الملل، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، شیراز، ایران
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر نمایش ناهنجاری‌‌ها در تغییر الگوهای رفتاری با تکیه بر نظریه یادگیری مشاهده‌‌ای بندورا است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی، و مبتنی بر دیدگاه‌های روانشناس معاصر آلبرت بندورا می‌باشد. نتایج نشان داد که فایده احکام پوشش و نماد برای زنان و مردان مسلمان، تاثیر روشن نوع پوشش آنها در الگوسازی و رفتارهای اجتماعی است. دستور به رعایت پوشش اسلامی برای مرد و زن و نیز حرمت تشبّه به کفّار و اعلام احکام فقهی و اخلاقی در این باب، به‌دلیل ایجاد رفتارهای نادرست توسط الگوهای ناشایست است. براساس تحقیقات بندورا، نمایش ناهنجاری‌‌ها در کنار تشویق آنها و خصوصاً تلبّس الگوها و سلبریتی‌‌ها به این ناهنجاری‌‌ها، تاثیر بسزایی در ایجاد رفتارهای ناهنجار و نادرست در مشاهده‌‌گران خواهد داشت. لذا، ترویج این قبیل قبح‌‌شکنی‌‌ها به بهانه آزادی و یا بی‌‌تاثیری، غیرعلمی بوده و باعث فساد و تضعیف هنجارهای اسلامی خواهد شد.
کلیدواژه‌ها

قرآن کریم.
نهج‌البلاغه.
آرام، محمدرضا (1389). کارکردهای رسانه از منظر قرآن و روایات. مطالعات رسانه، 5(10).
السون، ام.اچ.؛ هرگانان، بی.آر. (1401). مقدمه‌ای بر نظریه‌های یادگیری. ترجمه علی‌اکبر سیف. انتشارات دوران.
بهزادی، حسن؛ محمودی، حسن (1397). بررسی نقش یادگیری مشاهده‌ای بر وضعیت تحصیلی دانش‌آموزان پسر دوره راهنمایی براساس نظریه شناخت اجتماعی بندورا. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 21(1)، ص25-54.‎
پارسا، محمد (1378). روانشناسی یادگیری (نظریه‌ها و مفاهیم). تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.
تانکارد، جیمز؛ سورین، ورنر جوزف (1393). نظریه‌های ارتباطات. ترجمه علیرضا دهقان. تهران: مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران.
حسن‌نیا، سمیه؛ شمشیری، بابک (1397). بررسی تطبیقی فرایندهای یادگیری مشاهده‌ای بندورا در قرآن. روانشناسی رویش، شماره 36، ص167-174.
رابینز، اس. پی. (1392). مبانی رفتار سازمانی. ترجمه علی پارسائیان و سید محمد عربی. تهران: پژوهش‌های فرهنگی، ج51.
رشید، خسرو (1394). رفتارهای پرخطر در بین دختران و پسران نوجوان شهر تهران. رفاه اجتماعی، 15(57).
سپنجی، امیر عبدالرضا؛ افخمی، حسینعلی (1387). نظریه‌های تأثیر دین و رسانه؛ کاوش در متون معتبر اسلامی و نظریه‌های رسانه‌ای، نامه صادق، شماره 33.
شعبانی، حسن (1392). مهارت‌های آموزشی و تربیتی (روش‌ها و فنون تدریس). تهران: انتشارات سمت، چاپ بیست و هفتم، ج1.
شولتز، دی. پی.؛ شولتز، اس.ای. (1400). نظریه‌های شخصیت. ترجمه یحیی سیدمحمدی، تهران: نشر ویرایش، چاپ هفدهم.
عدلی‌پور، صمد؛ قاسمی، وحید؛ میرمحمد تبار، مسعود (1392). تأثیر شبکه اجتماعی فیس بوک بر هویت فرهنگی کاربران جوان شهر اصفهان. پژوهش فرهنگی ایران، 7(1)، ص1-28.
فتحی، سروش؛ مختارپور، مهدی (1393). بررسی نقش و تأثیر رسانه‌های تصویری جدید در تغییر سبک زندگی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه علوم و تحقیقات تهران). مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 6(2)، ص118-101.‏
مطهری، مرتضی (1385). مجموعه آثار. صدرا، ج19.
نجاتی، محمدعثمان (1388). قرآن و روانشناسی. ترجمه عباس عرب. مشهد: انتشارات بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
McLeod, S.A. (2016). Bandura - social learning theory. Retrieved from:  
www.simplypsychology.org/bandura.html
Nickerson, C. (2022). How Observational Learning Affects Behavior.     
URL= www. simplypsychology.org/what-is-observational-learning.html
Schunk, D.H. (2000). Learning theories: An educational perspective. Prentice-Hall, 15(57), p. 31-56.