1
دانشیار، گروه علوم تربیتی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران
2
استادیار، گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، قم، ایران
چکیده
هدف نوشتار حاضر بررسی روشهای تربیت عقلانی ازدیدگاه علامه طباطبایی است. روش پژوهش توصیفی، تحلیلی - استنباطی است. یافتهها نشان میدهد که از منظر علامه طباطبایی، برای پرورش عقل، از یک سو بایستی به حفظ سلامت درک فطرى عقل توجه کرد، و از سوی دیگر باید به افزایش مهارت عقل ورزی و اعطای مواد خام عقل ورزی اهتمام ورزید. حفظ سلامت ادراک فطرى عقل، در گرو تعدیل قوای انسانی و رها سازی عقل از سلطه قوه شهویه و غضبیه، انجام عمل صالح، و ایجاد شرایط مناسب اجتماعی است. افزایش درک عقلى نیز به نوبه خود، مرهون کسب علم و حکمت، آموزش اصول منطقى و فلسفى، تحریک عقل به مطالبه برهان و عادت دادن عقل به تفکر اجتماعى است. بایسته است در طریق کسب علم و حکمت، از راههای کارآمدی سود جست که مهمترین آنها عبارتند از: ارائه معارف دینى در قالب مفاهیم و عبارات حسى، بیان احکام در قالب عناوینى که حسن و قبح آنها غریزى و فطرى است، ارائه سبب و مسبب با هم به عنوان مؤثرترین شیوه آموزش، رعایت تدریج در القاى معارف دینى، همراه کردن بیان واقعیتها و احکام دینى با تبیین آنها، آموزش معارف دینى به هنگام نیاز و احتیاج به آن، دعوت بر اساس وضعیت تلخ و شیرین گذشته، تحریک تقوا طلبى هنگام بیان احکام و آموزش براى عمل و بر اساس عمل.