تربیت متعالی

تربیت متعالی

شاخص‌های به‌سازی رویکرد تربیتی در دروس معارف اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی شاخص­های بهسازی رویکرد تربیتی در دروس معارف اسلامی است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و نتایج نشان داد که رویکرد تربیتی مبتنی ­بر فضیلت­گرائی دینی، انتخابی خردمند را طراحی می­کند و بازتعریفی از منش اخلاقی ایجاد می­نماید. برگرفتِ این رویکرد و رسیدن به مراتب عالی آن، نیازمند توجه به مجموعه­ای از اقدامات دانشگاهی است. این امر در تقابل با نگاه جزیره­ای مبتنی­بر أخذ رویکرد تربیتی بدون توجه به الزامات دانشگاهی است. نگاه جزیره­ای برآمده از عدم شناخت درست به حوزه تربیتی، آشکارا با نظریه لزوم هم­پیوندی در تعارض است. این نگاه به گروه‌های معارف اسلامی، عملاً تربیت را جدای از هرگونه فعالیت عالی آموزشی و پژوهشی می­داند. این نگاه، فروکاهش­گرایانه و توصیه­ای است؛ زیرا عامل­های موثر در دستیابی به اهداف تربیتی را با امور فراتربیتی ناسازگار می­بیند و از سوی دیگر این انتظار را ایجاد می­کند که تنها با توصیه­ای، هدف تربیتی محقق شود. از این­رو، رویکرد تربیتی، ضرورتاً در پیوند استوار با رویکرد آموزشی و پژوهشی و سایر الزامات حرفه­ای­گری بوده و این هم­پیوندی شرط بنیادین توسعه گروه معارف اسلامی است. الگوی تربیتی حاکم بر گروه معارف اسلامی، حداقل از دو الگوی تربیتی متمایز است: 1. الگوهای تربیتی سکولاریسته با تمام ابعاد، مفاهیم، الزامات و اقتضائات آن، 2. الگوهای تربیتی متحجرانه و افراط­گرایانه. شاخص­های کاربستی تربیتی دروس معارف اسلامی در چهار ساحتِ: معرفتی، مهارتی، ارتباطی و حرفه­ای در نظریه­ای هم­سازگارگرایانه، شناسایی و بسط داده شده است.  
کلیدواژه‌ها