تربیت متعالی

تربیت متعالی

تحلیل بینامتنی «قصیده صحراویه» علامه حسن‌زاده آملی با قرآن و حدیث و دلالت‌های آن بر تربیت متعالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، قم، ایران
2 دانشجوی دکتری، فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران
3 دکتری، مبانی نظری اسلام، دانشگاه معارف، قم، ایران
4 استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه پیام نور، بابل، ایران
چکیده
نظریه بینامتنیت از مباحث نوین در نقد ادبی و از بهترین راه‌های ورود به پیش‌متن‌های غائبِ مؤثر در متن پسینی محسوب می‌شود. هدف پژوهش حاضر تحلیل روابط بینامتنی قصیده صحراویه علامه حسن‌زاده آملی با قرآن و روایات و تبیین دلالت‌های آن بر تربیت متعالی است. رویکرد پژوهش، رویکرد کیفی است که با روش تحلیل محتوا به توصیف، کشف مضامین و تحلیل روابط بینامتنی و استخراج دلالت‌های تربیتی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که علامه حسن‌زاده آملی مانند شاعران عارف قبل از خود، گاهی از بینامتنیت صریح و تعمدی و گاه از تغییرات ظریف لفظی و معنایی واژگان، جهت تأثیر نافذتر پیام، از قرآن و روایات استفاده نموده و با بهره‌مندی از اقتباس، تضمین، تلمیح، الهام و بازآفرینی از معارف قرآنی و روایی، قصیده صحراویه را به دنبال نهادینه‌سازی و تعالی ادراکات و گرایشات بر اساس فطرت الهی و در راستای تعالی تربیت انسانی در ابعاد معرفتی، گرایشی و رفتاری سروده که ماحصل آن را در کاربردی فرهنگی - اجتماعی از رفتار انسانی مورد انتظار قرار می‌دهد.
 
کلیدواژه‌ها